• Harderwijker Kees Hellingman vertaalde een nieuw werk van zijn favoriete filosoof.

    Harry Schipper

Hellingman bewondert filosoof Dewey

HARDERWIJK De Harderwijkse oud-docent natuurkunde en filosofie Kees Hellingman heeft opnieuw een (klein) boekwerk weten te vertalen van de Amerikaanse filosoof John Dewey.

Harry Schipper

 

Dewey (1859-1952) wordt samen met Charles Sanders Peirce en William James gezien als de belangrijkste vertegenwoordiger van de filosofie die sterk gericht is op het praktische handelen: het pragmatisme. ,,Het pragmatisme is de enige echte Amerikaanse stroming in de filosofie. Voordien was filosofie meer een Europese bezigheid, vooral ontwikkeld door de Grieken en de Romeinen. En Duitsers. Dat heeft alles te maken met hun enorme cultuurrijkdom", weet Kees Hellingman.

 

JARENLANG Hellingman (79) doceerde jarenlang filosofie op het tweetalig VWO op rsg 't Slingerbos. Hij promoveerde in 1979 tot doctorandus in de filosofie, maar zijn belangstelling voor de filosofie gaat terug tot zijn kinderjaren. ,,Het leven was toen nog zó eenvoudig. Geen tv en mobieltjes. Ik ben altijd vragerig geweest. Filosofie kenmerkt zich door trage vragen. 'Waar leef ik voor?', 'Hoe vul ik mijn leven in?' en 'Wat doen we op deze aarde?' zijn zomaar wat voorbeelden. De vraag wat filosofie voor iemand kan betekenen, beantwoordt hij met: ,,Filosoferen zet dingen voor je op een rijtje. Oók als er geen antwoorden op je vragen komen of bestaan, ben je toch wijzer geworden. Het gaat om het ordenen in je hoofd."

Zijn keus opnieuw een dun boekje te vertalen van Joh Dewey komt voort uit zijn enorme bewondering. ,,In mijn ogen is Dewey de grootste filosoof van de vorige eeuw. Wist je dat hij al op z'n 31-ste, in 1890, professor werd? Hij heeft op alle filosofische terreinen belangrijk werk verricht. Bijvoorbeeld over ethiek en schoonheid. En hoe je een samenleving inricht."  Nadat Hellingman drie jaar geleden een vertaling maakte van het Dewey's boekje 'Het religieuze bevrijd van religie' (dat nu zijn tweede druk beleeft), stortte hij zich ditmaal op 'Liberalism and Social Action', vertaalt tot 'Liberalisme en maatschappelijk handelen'. ,,Liberalisme is een bepaalde denkrichting hoe je de samenleving inricht. Maar liberalisme heeft in Amerika wel een andere betekenis dan in Europa, waar agrarische samenlevingen en oude ambachten voortkwamen uit een feodaal tijdperk. De bevrijding van dat feodale juk in de tijd van de industriële revolutie betekende dat mensen gelijke rechten kregen. Liberalisme kún je opvatten als het uitvergroten van de tegenstelling tussen rijk en arm. Je kon immers net zo rijk worden als je maar wilde, met als gevolg een verpauperde en uitgebuite klasse. Mensen kregen toen dus geen echte vrijheid."

VRIJHEID En verder: ,,Maar je kunt liberalisme ook zien als vrijheid voor alle individuen. Een nog steeds springlevende gedachte, allerminst theoretisch en naar Amerikaanse maatstaven heel links. Dit oorspronkelijke liberale gedachtengoed is hier veel meer van een partij als GroenLinks dan bijvoorbeeld de VVD", aldus Hellingman, zelf lid van GroenLinks.

,,Dewey wil dat we meer experimenterender te werk gaan in het maatschappelijk denken om zo de steeds groter wordende kloof tussen arm en rijk te dichten."