• Linda Heller

Uniek medicatiebewakingssysteem in St Jansdal

HARDERWIJK In ziekenhuis St Jansdal Harderwijk heeft de ziekenhuisapotheek een uniek medicatiebewakingssysteem in praktijk gebracht. De ziekenhuisapotheek kan met dit systeem op een betere en veel efficiëntere wijze de arts adviseren, door elke patiënt gedurende de opname actief te monitoren. Het St Jansdal is met dit systeem een internationale voorloper.

De ziekenhuisapotheek monitort net als in andere Nederlandse ziekenhuizen onder andere de wisselwerkingen tussen verschillende medicijnen. Het unieke van de methode in St Jansdal is dat deze controle meerdere keren per dag plaatsvindt, gedurende het gehele verblijf in het ziekenhuis. Bovendien betrekt het systeem ook bloedwaardes en andere gegevens van de patiënt bij deze controle, waardoor minder en veel relevantere adviezen worden gegenereerd. Dit systeem controleert bovendien het geneesmiddelgebruik bij patiënten met een nierfunctiestoornis. Verder wordt het systeem toegepast om doelmatig antibioticumgebruik in het ziekenhuis en om juist geneesmiddelgebruik bij sondevoeding en slikproblemen te monitoren. "Overleg van de ziekenhuisapothekers met de voorschrijver naar aanleiding van de meldingen in dit systeem leidt maandelijks bij minimaal vijftig patiënten tot een wijziging in hun medicatie", aldus Pieter Helmons, ziekenhuisapotheker in het St Jansdal, die in april 2014 promoveerde op dit onderwerp.

Sinds 1 januari 2014 is het voorschrijven van geneesmiddelen via een elektronisch voorschrijfsysteem verplicht in Nederland. Bovendien is het verplicht dat deze systemen de arts op het moment van voorschrijven attenderen op mogelijke problemen. Deze richtlijn vermeldt echter niet hoe deze controle moet worden uitgevoerd. "Onze oude werkwijze resulteerde in een grote hoeveelheid meldingen op het moment van voorschrijven omdat patiënt specifieke gegevens niet werden gekoppeld aan het medicijngebruik." Het bewaken van medicatiegebruik in het ziekenhuis is gebaseerd op de landelijke databank van geneesmiddelen (G-standaard). Er is gekeken welke medicatie-, laboratorium- en patiëntgegevens het beste aan deze standaard medicatiebewaking moesten toegevoegd, om op een efficiëntere manier de medicatie te bewaken. Bovendien maakt dit systeem monitoring van de patiënt gedurende het hele verblijf in het ziekenhuis mogelijk, terwijl voorheen alleen bij de start van het medicijngebruik werd gecontroleerd.

In het toonaangevende Journal of the American Medical Informatics Association (JAMIA) toont Helmons aan dat dit systeem een 55% reductie geeft in het aantal meldingen en 45% meer tijd oplevert. Hierdoor kan de ziekenhuisapotheek met de bestaande formatie patiënten efficiënter en uitgebreider behoeden voor geneesmiddelgerelateerde problemen.

Foto: Pieter Helmons, ziekenhuisapotheker in St Jansdal, promoveerde april 2014 aan de Rijksuniversiteit Groningen. In het St Jansdal is, mede door het onderzoek van Helmons, een uniek medicatiebewakingssysteem in praktijk gebracht.