• Voormalig Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm wordt geïnterviewd door Joost Hoebink.

    Jan de Roo Fotografie

Voormalig commandant vertelt persoonlijk emotioneel verhaal

HARDERWIJK Met zijn emotie raakte Peter van Uhm de ruim 300 bezoekers van de vijfde JCI Collegetour. De voormalige Commandant der Strijdkrachten vertelde over de dag dat het oorlogsgeweld hem persoonlijk raakte. Een dag na zijn benoeming tot opperbevelhebber verloor hij zijn zoon in Uruzgan. 

Marco Jansen

 

In gezelschap van een hulphond in opleiding betrad Van Uhm (61) het podium. De bakkerszoon uit Nijmegen had als kind al interesse in het leger, in het bijzonder de Tweede Wereldoorlog. Een speech van Churchill inspireerde hem. De Britse premier voorspelde dat de oorlog veel ellende zou brengen, 'maar de geallieerden zouden hem wel winnen'. Op zijn 17e ging hij naar de KMA (Koninklijke Militaire Academie). ,,Ik zou nu een kindsoldaat zijn. Veel van de jongeren die nu het leger in gaan hebben hun school niet afgemaakt of zijn sociale vluchters. Van jongelui betere mensen maken en samen met hun te werken aan een betere wereld vond ik het mooiste van mijn vak. Dat heb ik 40 jaar mogen doen.'' Van Uhm pleit voor het invoeren van een maatschappelijke dienstplicht om de jeugd te laten zien dat zij er ook voor de samenleving zijn. ,,Zelf begreep ik op mijn vijftiende dat vrede en veiligheid belangrijk, maar niet gratis zijn. Als we dat wel denken, is dat naïef. Investeren in vrijheid betekent belasting betalen om een redelijke krijgsmacht in stand te houden. Maar we moeten geen muurtje om ons land bouwen. De problemen moet je oplossen daar waar ze beginnen.'' Van Uhm zei dat ook bij zijn Damtoespraak op 4 mei 2013. ,,Miljoenen mensen is de keuze ontnomen, maar wat ga jij doen om de wereld te verbeteren?' vroeg hij zich af. Wie dient, denkt niet alleen aan 'ik' en 'zij', maar ook aan 'wij'.''

 

BERMBOM Hij nam het publiek mee naar 18 april 2008, toen hij zijn zoon Dennis (23) omkwam in Uruzgan door een bermbom. Van Uhm zelf was toen één dag opperbevelhebber. ,,Mijn morele kompas schudde aan alle kanten. Op tv zagen we bij Pauw de discussie of ik nog wel commandant kon zijn. Daar was ik heel boos over, want wie waren zij wel om daar een oordeel over te hebben. Die boosheid haalde mij uit mijn verdriet en bracht me weer bij mijn verstand. Ik wist dat we niet alles wilden verliezen waar we in geloofden en besloot die avond met mijn vrouw: we gaan door!"

Tijdens de persconferentie toonde hij zich commandant en vader. ,,Wraak- of haatgevoelens zijn er bij mij niet. Vergeten kan ik ook niet. Maar ik weet ook niet of ik diegene die de bommen gelegd heb ooit kan vergeven. Die vraag blijft. Mijn zoon was daar niet om te vechten, maar om de mensen in Afghanistan een beter leven te geven.''Van Uhm toonde zijn kwetsbaarheid en zijn manier van leidinggeven. ,,Mensen konden altijd meepraten, maar dat is wat anders dan meebeslissen. Tijdens een hinderlaag werden geen discussies gevoerd.''Vertrouwen en kameraadschap zijn het belangrijkst, zo sloot hij af. Onder applaus en de klanken van Brothers in Arms verliet hij de zaal. De opbrengst van de vijfde JCI Collegetour gaat naar ouderen in Harderwijk. Zij brengen onder meer een bezoek aan het Spoorwegmuseum.