• Stichting HEST zoekt mensen om hun betrokken vrijwilligersteam uit te breiden.

    HEST

Het dankbare werk van HEST

ERMELO Thuis sterven of in een hospice… Voor deze keus kwam Alex Abbring te staan. Hij wilde graag naar huis. Mede dankzij de hulp van vrijwilligers van HEST heeft hij in alle rust zijn laatste weken in vertrouwde omgeving bij zijn naasten kunnen doorbrengen.

Jolette van Eijden

Alex Abbring kreeg vorig jaar juni de mededeling dat de artsen niets meer voor hem konden doen. Hij had uitgezaaide darmkanker en mocht naar huis om te sterven, op voorwaarde dat er nachtzorg kwam om zijn vrouw Jolanda te ontlasten. Zij had al een lange, zware zorgperiode achter de rug. Thuis kwam er een bed in de huiskamer, Icare kon een groot deel van de zorg opvangen en voor het overige werd HEST ingeschakeld.

HEST staat voor Hulpgroep Ernstig zieken en Stervenden Thuis en is actief in Putten, Ermelo en Garderen. Vrijwilligers van HEST helpen stervenden en hun naasten door 's nachts een wakend oog en zorgende hand te bieden. Abbring had nog nooit van HEST gehoord: ,,Ik had geen idee wat me te wachten stond. We kwamen 's avonds thuis uit het ziekenhuis en even later stond er al een vrijwilliger van HEST op de stoep. Zij gaf direct vertrouwen en zei dat ik lekker moest gaan slapen. De eerste nacht was wel wat vreemd. Er komt toch een vreemde in je huis. Maar daarna kon ik het helemaal loslaten, omdat ik wist dat er goede zorg voor Alex was. Ik sliep als een blok. Dan merk je pas dat je eigenlijk heel erg moe bent." Hiermee verwoordt Abbring precies waar HEST voor staat. De vrijwilligers bieden een wakend oog, zorgen voor wat aanspraak – voor zieke én mantelzorger –, halen een glaasje water als dat nodig is of helpen bijvoorbeeld de stervende om op een andere zij te gaan liggen. Ze verrichten geen verpleegkundige handelingen. Mocht er medische hulp nodig zijn, dan liggen telefoonnummers van de juiste instanties klaar.

GEWOON ER ZIJN De vrijwilliger van HEST waakt 's nachts van 11.00 tot 7.00 uur. Een van de vrijwilligers die bij Alex heeft gewaakt is Anja Nieuwenweg, leerkracht in het basisonderwijs. ,,Toen ik een paar jaar geleden minder ging werken, wilde ik vrijwilligerswerk doen", vertelt Nieuwenweg. ,,Een collega van me was vrijwilliger bij HEST en dat leek mij heel dankbaar werk. Het vormt een mooi contrast met mijn dagelijkse werk." In anderhalf jaar tijd heeft Nieuwenweg een keer of tien gewaakt. ,,Ik werk van woensdag tot vrijdag, en de coördinator weet dat ik beschikbaar ben van vrijdag tot maandag. Wanneer er een hulpvraag is, probeer ik altijd ja te zeggen. Als ik een afspraak heb, probeer ik die te verschuiven. En als ik echt niet kan, dan is dat niet erg en zoekt de coördinator een andere vrijwilliger.''

Hoe een nacht verloopt, verschilt sterk. ,,Bij sommige mensen, bijvoorbeeld als de patiënt niet aanspreekbaar is, kun je rustig een boek lezen of zelfs een oppervlakkig dutje doen", is Nieuwenwegs ervaring. ,,Anderen zijn de hele nacht wakker en dan klets je wat. Ik vind het werk heel verrijkend, ook voor mezelf. Ik word geraakt door de moed van mensen, hoe ze in het leven staan, hoe ze je hulp waarderen. Je geeft warmte en naastenliefde. Al is het maar een aai over iemands hoofd of hand. Maar het moet wel bij je passen. Sommige mensen zeggen: wat knap van je. Maar daar word ik ongemakkelijk van. Het is niet knap, je hoeft niet medisch onderlegd te zijn en het is niet eng. Gewoon er zijn is al genoeg."

SCHOLING Vrijwilligers van HEST starten met een tweedaagse cursus. Daarin leren ze bijvoorbeeld wat er wel en niet van ze wordt verwacht, hoe ze met stervenden en hun naasten omgaan en hoe ze goed tillen als ze een patiënt helpen op een andere zij te liggen. Ook krijgen de vrijwilligers goede begeleiding en permanente ondersteuning. De eerste keren lopen ze met een ervaren vrijwilliger mee. HEST-coördinator Mieke van Zelderen geeft altijd van tevoren goede informatie over wat de vrijwilliger op het betreffende adres kan verwachten. Na een nacht waken moet de vrijwilliger altijd contact met Van Zelderen opnemen. Dan spreken ze door hoe de nacht is verlopen, hoe de vrijwilliger het heeft ervaren en of er bijzonderheden zijn geweest. Dat is ook goed om te weten voor een volgende vrijwilliger die op dat adres komt. Mensen met een hulpvraag komen vaak via een huisarts, thuiszorgorganisatie of ziekenhuis bij HEST terecht. Maar ook mantelzorgers zelf kunnen contact opnemen met de coördinator van HEST. Die bekijkt vervolgens welke hulp er nodig is, gaat indien nodig even thuis kijken en zoekt de juiste vrijwilliger bij de zorgvraag. Een goede match is belangrijk voor het slagen van de missie.

VRIJWILLIGERS GEZOCHT De hulp van HEST is gratis, omdat de stichting vindt dat thuis sterven ook voor mensen met een kleine beurs realiseerbaar moet zijn. Stichting HEST wil graag iedere hulpvraag honoreren en daarom streeft ze naar uitbreiding van het vrijwilligersteam. Daarnaast is de stichting nog op zoek naar een coördinator voor de regio Ermelo. Diploma's worden niet gevraagd, wel een warm en dienstbaar hart voor de medemens. Iedereen kan dit werk doen, vindt vrijwilliger Nieuwenweg: ,,Het is niet zwaar en geeft je veel terug. Rust en vertrouwen bieden, gewoon er zijn. Daar gaat het om." De vrijwilligers hebben regelmatig teamoverleg. Ze kunnen daar hun verhaal kwijt, delen hun ervaringen, praten bij en geven elkaar tips. Eens per jaar is er een uitje voor de nodige ontspanning.

DANKBAAR Ook Abbring overweegt om ooit vrijwilliger bij HEST te worden. Maar nu nog niet; het verdriet om het verlies van Alex is nog te vers. Abbring: ,,Ik draag HEST een warm hart toe, want ik heb hun hulp heel fijn gevonden. Het is bijzonder dat er mensen zijn die dit werk helemaal vrijwillig voor een ander doen. Bewonderenswaardig! Ik ben de vrijwilligers echt enorm dankbaar."

Meer informatie over HEST is verkrijgbaar bij coördinator Mieke van Zelderen, telefoon 06-20305539, of op www.stichtinghest.nl. HEST krijgt ondersteuning vanuit Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Nederland (www.vptz.nl). Zij verzorgen tevens de cursussen over omgaan met stervenden en hun naasten.